:: دوره 12، شماره 44 - ( پاییز 1400 ) ::
جلد 12 شماره 44 صفحات 68-51 برگشت به فهرست نسخه ها
رهیافتی تاریخی به مفهوم کلمه «ولی»
سید حسن قاضوی*
استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران. ، shghazavi@ut.ac.ir
چکیده:   (5455 مشاهده)
زعامت و رهبری امت اسلامی بعد از رحلت رسول خدا(ص) از جنجالی‌ترین مسائل جامعه اسلامی از گذشته تاکنون بوده است. این که رسول خاتم(ص) برای استمرار دعوت اسلام در آینده چه سازوکاری را اندیشیده و به‌انجام رسانده است، با نگرش‌هایی چند قابل بررسی است. در نگرش نقلی، آیاتی از قرآن و انبوهی از روایات به لحاظ تفسیری و تاریخی قابل توجه است. پژوهش پیشرو بامحور قرار دادن این حدیث رسول اکرم(ص): «إِنَ عَلِیا مِنِّی، وَ أَنَا مِنْهُ، وَ هُوَ وَلِی کُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ‌بَعْدِی» و با تمرکز بر اصطلاح «ولی» می‌کوشد با عنایت به سخنان، استنادات و ارجاعات خلفای مسلمان و به‌ویژه سه خلیفه نخست به آن، از نقطه نظر تاریخی و به روش تحلیلی، از این اصطلاح قرآنی معناشناسی دقیقی در راستای مسئله جانشینی رسول اعظم(ص) ارایه نماید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد، کاربرد این اصطلاح در سخنان و استنادات سه خلیفه نخست صراحت در مفهوم اولویت در تصرف، زعامت، جانشینی و سرپرستی جامعه دارد چنان‌که فهم مردم آن زمان نیز در مواجهه با سخنان خلفا به‌روشنی بر همین امر تاکید و گواهی می‌دهد.
واژه‌های کلیدی: پیامبر گرامی اسلام (ص)، علی (ع)، ولی و مولی، زعامت، جانشینی، اولویت در تصرف، مفهوم ولی.
متن کامل [PDF 316 kb]   (182 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: تاریخ فرهنگی و اجتماعی
دریافت: 1399/8/15 | پذیرش: 1400/3/19 | انتشار: 1400/8/19


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 12، شماره 44 - ( پاییز 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها