:: دوره 12، شماره 45 - ( زمستان 1400 ) ::
جلد 12 شماره 45 صفحات 34-7 برگشت به فهرست نسخه ها
نسبت سیالیت واکنشی ـ تجدیدی علم در قرآن و جهان‌علم سنتی در تمدن اسلامی
محمد کرمانی کجور*1، عبدالحسین خسروپناه2، سید ضیاءالدین میرمحمدی3
1- دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی، گرایش تاریخ و تمدن اسلامی. (نویسنده مسئول) ، m_kermani87@yahoo.com
2- استاد گروه فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
3- استادیار گروه تاریخ و تمدن اسلامی دانشگاه معارف اسلامی.
چکیده:   (1409 مشاهده)
وضعیت‌شناسی امروزین ما از مقوله علم، خصوصا در راستای سیاست‌گذاری‌های علم، نیازمند نسبت‌سنجی علم‌شناسی قرآنی با علم‌شناسی ِجهان‌علم‌های تمدن اسلامی به عنوان تجربه تاریخی‌مان در علم است. نوشتار حاضر با تمرکز بر سیالیت واکنشی ـ تجدیدی علم به‌عنوان گونه‌ای از سیالیت علم، کوشیده است تا میان قرآن و جهان‌علم سنتی به‌عنوان یکی از ماندگارترین جهان‌علم‌های ِتمدن اسلامی، این نسبت‌سنجی را سامان دهد. فرآیند کلی پژوهش شامل اکتشاف، پردازش، تطبیق و مقایسه است و منطق پردازش، ترکیبی از استقراء نمودهای مسلّم و کاوش‌های منطقی است. یافته‌های پژوهش، گویای آن است که جهان‌علم سنتی، در این‌گونه از سیالیت علم، با قرآن، واگرایی دارد. قرآن هردو گونه علم ِظرف‌پذیر و ظرف‌ناپذیر را به رسمیت شناخته و بر دوگانه ماهیت ثابت و سیال علم تاکید دارد. درحالی‌که در جهان‌علم سنتی، علم ِظرف‌پذیر به رسمیت شناخته نشده و همواره تلقی ثابتی از ماهیت علم بر آن احاطه داشته است.
واژه‌های کلیدی: قرآن، سیالیت علم، سیالیت واکنشی ـ تجدیدی، ظرف‌پذیری علم، نسبت‌سنجی، جهان‌علم، پارادایم، تمدن اسلامی.
متن کامل [PDF 458 kb]   (269 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: تاریخ علوم
دریافت: 1399/12/11 | پذیرش: 1400/3/22 | انتشار: 1400/10/14


XML     Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 12، شماره 45 - ( زمستان 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها