[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 8، شماره 29 - ( زمستان 1396 ) ::
جلد 8 شماره 29 صفحات 144-119 برگشت به فهرست نسخه ها
بازتاب تقدیرگرایی و مؤلفه‌های آن در سفرنامه‌های دوره صفویه
محمدحسن رازنهان1، تقی شیردل*2
1- دانشگاه خوارزمی تهران
2- دانشگاه خوارزمی تهران ، tsmearaj25@gmail.com
چکیده:   (3150 مشاهده)
تقدیرگرایی باوری هست که در نگرش و باور‌های عامه، سرنوشت آدمی از قبل مقدر شده،و تمامی امور بر اساس مقدرات و آنچه از پیش تعیین شده رخ می‌دهد؛به نحوی که در این نگرش جایگاهی برای انتخاب و اختیار انسان وجود ندارد. درواقع معتقدان به تقدیر بر این باورند که همه امور و پدیده‌ها در حیات اجتماعی فرد به کار کرد نیروها و عوامل ماوراءالطبیعه بستگی دارد. در این مقاله تلاش بر این است تا ضمن ریشه‌یابی مؤلفه‌ها و مصادیق تقدیرگرایی در سفرنامه‌های دوره صفویه، از جمله: بخت و اقبال، سعد و نحس ایام، استبداد و تقدس‌مأبی شاه و ... دیدگاه این سفرنامه نویسان مورد نقد و ارزیابی قرار گیرد. بر این اساس، یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که تقدیرگرایی در دوره صفوی از جایگاه ویژه‌ای در میان ایرانیان و شاهان صفوی (چه در حوزه اجتماع و چه در حوزه سیاست) برخوردار بوده است، به طوری که این ویژگی از دیدگاه سفرنامه نویسان این دوره نظیر شاردن، تاورنیه، کمپفر،پیترو دلاواله، سانسون و کروسینسکی مغفول نمانده است و در جای جای سفرنامه‌های خود به تقدیرگرایی و مؤلفه‌های مرتبط با آن اشاره نموده ، آن را بازتاب داده‌اند. آنان بر این باورند که تقدیرگرایی در فرهنگ و آداب و رسوم ایرانیان رسوخ کرده است و آن را یکی از موانع فرهنگی ـ اجتماعی توسعه جامعه عصر صفوی می‌دانند.
واژه‌های کلیدی: تقدیرگرایی، سفرنامه، صفویه، بخت و اقبال، استبداد.
متن کامل [PDF 324 kb]   (646 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: تاریخ فرهنگی و اجتماعی
دریافت: 1396/1/27 | پذیرش: 1396/8/9 | انتشار: 1397/1/21
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Raznahan M H, Shirdel T. Reflection of Fatalism and its Components in the Safavid Era Travelogues . تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی. 2018; 8 (29) :119-144
URL: http://tarikh.maaref.ac.ir/article-1-298-fa.html

رازنهان محمدحسن، شیردل تقی. بازتاب تقدیرگرایی و مؤلفه‌های آن در سفرنامه‌های دوره صفویه. فصلنامه علمی - پژوهشی تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی. 1396; 8 (29) :144-119

URL: http://tarikh.maaref.ac.ir/article-1-298-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 8، شماره 29 - ( زمستان 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی The History of Islamic Culture and Civilization A Quarterly Research Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.09 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4419