استادیار گروه تاریخ تشیع، دانشکده الهیات، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. ، z.omidiyan@hsu.ac.ir
چکیده: (591 مشاهده)
امامت و مسائل مربوط به آن در قرون نخستین هجری، یکی از مهم‌ترین بحث‌ها و دغدغه‌های عالمان شیعی بوده است. ازاین‌رو، نوشتار حاضر در صدد است با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی، احادیث اسماعیل‌بن‌مهران (زنده در 224 ق) درباره آموزه امامت را مورد کنکاش قرار دهد و به این پرسش پاسخ دهد که چه ارتباط و پیوندی میان مؤلفه‌های امامتِ ابن‌مهران با شرایط فرهنگی - عقیدتی زمانه وی وجود دارد؟ وی از اصحاب امام رضا(ع) و امام جواد(ع) و از ارکان علمی امامیه در دوره خویش بوده است. با تحلیل احادیث امامت این عالم شیعی، می‌توان به نقش وی در انتقالِ خوانش ناب ائمه(ع) از آموزه امامت و نقد جریان‌های رایج زمانه‌اش پی برد.یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که ابن‌مهران، احادیث امامت خود را در رویارویی با سه جریان خلافت انتخابی، افضلیت خلفا و جریان مهدویت بازتاب داده‌است که این جریان‌ها در صدد نشر و ترویج پنداره‌های ناصوابی درباره امامت در بافت فرهنگی - فکری جامعه آن دوران بوده‌اند. در واقع، اسماعیل‌بن‌مهران، در تقابل با جریان‌های مذکور به اثبات حقانیت امامت دوازده امام با تأکید بر مؤلفه‌های نص امام، فضائل امام‌علی(ع)، معجزات و کرامات امام، حجت الهی بودن ائمه، لزوم اطاعت از ائمه و غیبت امام دوازدهم(عج) پرداخته است.
Omidian Z. Characteristics of Imamate in the Narrations of Ismail Ibn Mehran His Encounter with Challenges and Ideological Disputes. - 2025; 16 (60) :117-140 URL: http://tarikh.maaref.ac.ir/article-1-2226-fa.html
امیدیان زینب. شاخصه‌های امامت در روایاتِ اسماعیل‌بن‌مهران؛ مواجهه وی با چالش‌ها و منازعات عقیدتی. تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی. 1404; 16 (60) :117-140
