fa چیستی و مؤلفه‌های تاریخ ازمنظر امیرمؤمنان علی علیه‌السّلام با تأکید بر نهج البلاغه تاریخ معصومان(ع) با رویکرد فرهنگی و تمدنی پژوهشی <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">امیرمؤمنان علی علیه‌السّلام به‌عنوان بزرگترین مصلح اجتماعی و عالی‌ترین رهبر جامعه بشری بعد از پیامبر خدا صلی‌الله علیه و آله تاریخ را همواره به‌عنوان یکی از مهم‌ترین معارف بشری برای هدایت و سعادت افراد و جامعه انسانی معرفی نموده است. ایشان <span style="letter-spacing:-.2pt">در سخنان خود، مخاطبان را همواره به مطالعه و مداقّه در تاریخ دعوت می‌کند. این پژوهش تلاش دارد با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی با مطالعه در سخنان امیرمؤمنان در نهج البلاغه و سایر تراث حدیثی، به شناخت صحیح و بی‌پیرایه‌ای از مسئله &laquo;چیستی تاریخ و مؤلفه‌های آن&raquo; ازمنظر ایشان دست پیدا کند.</span> نگاه امام علی علیه‌السّلام که با نگاهی کلان، تحلیلی و تعلیلی به تاریخ می نگرد آن را قانونمند، قابل تکرار، قابل اثبات، واقع‌نما دانسته و علاوه بر توجه به نقش انسان و مادیّات، به نقش خداوند و عوامل غیر مادی نیز التفات دارند. ایشان برای تاریخ ماهیتی اومانیستی قائل نیستند به همین دلیل حضرت امیر علیه السلام علاوه بر بیان نقش انسان در تحولات تاریخی به نقش خدا و امور ماورائی نیز اشاره دارند. ایشان ساختار تاریخ را تصادفی نمی دانند بلکه آن را قانونمند و دارای ضابطه می‌داند لذا در بیانات خود صراحتا به تکرار تاریخ اشاره دارند. همچنین حضرت امکان دست‌یابی و شناخت حقیقتِ تحقق و چگونگی رخداد وقایع گذشته امکان‌پذیر و قابل اثبات اسـت.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:115%"><span style="letter-spacing:-.1pt">The Commander of the Faithful, Ali, as the greatest social reformer and the highest leader of human society after the Prophet of God, has always introduced history as one of the most important human knowledge for the guidance and happiness of individuals and human society. In his speeches, he always invites the audience to study history and delve into it. This research attempts to achieve a correct and uncomplicated understanding of the issue about nature of history and its components&quot; from his perspective, through a descriptive-analytical approach, by studying the words of the Commander of the Faithful in Nahjul-Balagha and other hadith heritage. Imam Ali, who looks at history with a broad, analytical and explanatory view, considers it to be law-based, repeatable, provable and realistic, and in addition to paying attention to the role of man and material things, he also pays attention to the role of God and non-material factors. He does not consider history to have a humanistic nature. For this reason, Imam Ali, in addition to stating the role of man in historical developments, also refers to the role of God and supernatural affairs. He does not consider the structure of history to be accidental, but rather considers it to be law-based and regulated. Therefore, in his statements, he explicitly refers to the repetition of history. Also, in the opinion of Imam Ali, achieving the truth of its realization and recognition and how past events occurred is possible and demonstrable.</span></span></span></span></div> امیرمؤمنان علی علیه‌السّلام, چیستی تاریخ, موضوع و مفهوم تاریخ, رویکرد به تاریخ, تکرار تاریخ, واقع‌نمایی تاریخ, جهان تاریخی, نهج البلاغه. Amir al-Mu’minin Ali, what is history, the subject and concept of history, approach to history, repetition of history, the reality of history, the historical world, Nahjul al-Balagha. 31 56 http://tarikh.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1328-2&slc_lang=fa&sid=1 Hasan Shafi’i Kamalabadi حسن شفیعی کمال‌آبادی 61hshk@gmail.com 100319475328460011398 100319475328460011398 Yes PhD in Islamic History and Civilization, maaref University, Qom, Iran. دانش‌آموخته دکتری تاریخ و تمدن اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.