fa تحول محتوایی عهدنامه‌های پیامبر(ص) از دیانت تا بنیان‌گذاری دولت متمرکز مبانی نظری فرهنگ و تمدن اسلامی پژوهشی <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA">پژوهش حاضر با تمرکز بر این پرسش اصلی شکل گرفته است که محتوای عهدنامه‌های پیامبر </span><span lang="FA">اکرم</span><span lang="AR-SA">(ص) با نمایندگان قبایل، چگونه به شکل‌گیری تدریجی یک ساختار اداری متمرکز و هویت ملی در شبه‌جزیره عربستان انجامید؟ این مقاله با روش تاریخی-تحلیلی و با تکیه بر اسناد و منابع و نیز بازخوانی انتقادی پژوهش‌های معاصر، به واکاوی ماهیت، اهداف و دستاوردهای این عهدنامه‌ها می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که محتوای عهدنامه‌ها در یک روند تکاملی، از مفاهیم صرفاً دینی و عبادی اولیه (مانند زکات) به سوی سازوکارهای پیچیده اداری، مالی و حقوقی نظیر سرشماری، تعیین دقیق مالیات و جزیه، صدور اسناد مالکیت زمین و تعیین حدود سوق یافته بود. این تحول، فراتر از انعقاد پیمان‌های ساده بیعت، در واقع الگویی برای تأسیس نخستین دولت - ملت اسلامی با مرکزیت مدینه بود که از طریق نهادینه کردن قوانین، یکپارچه‌سازی اقتصادی قبایل پراکنده و تعریف هویتی مشترک بر محور اسلام محقق شد. بنابراین، این عهدنامه‌ها را باید سندی بر دیپلماسی هوشمندانه و نظام‌سازی پیامبر(ص) برای ایجاد یک نظم سیاسی، اقتصادی و اجتماعی پایدار و فراتر از بیعت‌نامه قبایل با دولت مدینه از سر استیصال (سال نهم هجری) دانست.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="line-height:115%">This research focuses on the main question: How did the content of the Prophet&#39;s Treaties with tribal representatives lead to the gradual formation of a centralized administrative structure and national identity in the Arabian Peninsula? This article, using a historical-analytical method and relying on documents and sources as well as a critical review of contemporary research, examines the nature, goals, and <span style="letter-spacing:-.1pt">achievements of these treaties. The findings show that the content of the treaties evolved from purely religious and devotional concepts (such as zakat) to complex administrative, financial, and legal mechanisms, such as censuses, precise determination of taxes and tributes, issuance of land ownership documents, and determination of boundaries. This</span> development, beyond the conclusion of simple pledges of allegiance, was in fact a model for the establishment of the first Islamic nation-state centered in Medina, which was achieved through the institutionalization of laws, the economic integration of scattered tribes, and the definition of a common identity centered on Islam. Therefore, these treaties should be considered evidence of the Prophet&#39;s intelligent diplomacy and systematization to create a sustainable political, economic, and social order beyond the tribes&#39; pledge of allegiance to the Medinan state from the beginning of the year 9 AH.</span></span></span></div> پیامبر اکرم, جنگ خندق, سال نهم هجری, صلح حدیبیه, عام الوفود, عهدنامه‌ها. The Holy Prophet, Battle of the Khandaq, Year 9 AH, Peace of Hudaybiyah, General Delegations, Treaties. 7 30 http://tarikh.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2046-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Khosrowabadi مریم خسروآبادی khosroabadi@yazd.ac.ir 100319475328460011396 100319475328460011396 Yes Assistant Professor, Department of History, Faculty of Law, Political Science and History, Yazd University, Yazd. Iran Corresponding author). استادیار گروه تاریخ، دانشکده حقوق، علوم سیاسی و تاریخ دانشگاه یزد، یزد، ایران. (نویسنده مسئول) Mahboobeh Amini محبوبه امینی mahbubeamani@yazd.ac.ir 100319475328460011397 100319475328460011397 No Assistant Professor, Department of Law, Faculty of Law, Political Science and History, Yazd University, Yazd. Iran. استادیار گروه حقوق، دانشکده حقوق، علوم سیاسی و تاریخ دانشگاه یزد، یزد، ایران.